Cây xoài và nghề trồng xoài ở Cam Lâm – Khánh Hòa

Cam Lâm là một vùng đất nổi tiếng với truyền thống trồng xoài, đi tới bất cứ nơi đâu trên mảnh đất này các bạn sẽ không khỏi choáng ngợp những con đường hai bên là hàng hàng cây xoài trĩu quả xanh xanh vàng vàng lốm đốm xà xuống tận mặt người đi đường.

Xoài là một cây ăn quả đã gắn bó lâu đời và thủy chung với người dân Cam Lâm. Trên vùng đất đầy nắng gió này, cây xoài đã cùng con người trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, chịu đựng thử thách khắc nghiệt của thời gian để tồn tại và không ngừng phát triển. Vị xoài nơi đây mang hơi thở của xứ sở miền cát trắng, nắng, nóng, không phải nơi nào cũng có được.

 Hân hoan ngày thu hoạch

Xoài là một lọai trái cây ăn rất ngon, có hương vị đặc trưng riêng, thành phần chủ yếu là chất bột, đường, vitamin C. Không những tốt cho phụ nữ mang thai nhờ hàm lượng sắt cao, xoài còn có thể làm đẹp da nhờ Vitamin A và giúp giảm huyết áp nhờ hàm lượng kali cao. 

 Xoài Úc đã trở thành một thương hiệu xoài đặc biệt của Cam Lâm

Trong đông y dùng trị các trường hợp chảy máu cam: ho ra máu, chảy máu dạ con, đường ruột; dùng vỏ hoặc quả xoài nấu thành cao lỏng cho uống, vỏ thân giã nhỏ xào với ruợu đắp vào chỗ xương đau trị thấp khớp đau nhức; vỏ xoài nhai ngậm chữa đau răng; nhựa xoài kết hợp với bồ kết chữa ghẻ. Gần đây còn điều chế từ lá xoài họat chất trị hẹp sinh dục rất hiệu nghiệm.

 Xoài là một trái cây bổ dưỡng.

Xoài Cam Lâm có rất nhiều loại nhưng tập trung chủ yếu là xoài canh nông còn lại là các loại xoài cát Hòa Lộc; xoài Úc… Trong đó, xoài canh nông [hay còn gọi là xoài tây] đều chủ yếu có tuổi đời già cổi, 30 – 40 năm. Với giá bán hiện tại của xoài canh nông khoảng 7.000đ/kg; xoài Hòa Lộc bán giá tầm 30.000 đ/kg; xoài Úc đạt giá rất cao khoảng45.000đ/kg bán cho thương lái. Có những lúc khan hiếm xoài, thương lái còn phải đến tận các vườn thu mua. Đỉnh điểm trong đợt tết năm 2014 vừa rồi giá bán 1 kg xoài Úc có khi đạt từ 130.000đ đến 150.000 đ [Giá bạn đợt trái vụ]. Chính vì vậy ngày càng có chiều hướng chuyển đổi xoài canh nông [xoài thường] sang trồng xoài Úc.

 Gốc xoài canh nông. Ở đây có những gốc xoài to 2 người ôm không hết.

 Quả xoài Úc tròn tròn như quả táo to.

Xoài Úc: Ngoài ưu việt về sức chịu hạn, kháng bệnh, cho trái to, hình dáng tròn như trái táo tây, màu xanh pha hồng đỏ, khi chín có màu vàng tươi, hạt nhỏ, mùi thơm, vị ngọt, thịt vàng, chắc, ngon và rất ít xơ… Trọng lượng từ 0,5-1,6kg/trái. Trung bình mỗi cây cho thu hoạch khoảng 70kg. Trồng sau 3 năm bắt đầu cho trái và từ năm thứ 5 trở đi là cho thu hoạch ổn định với năng suất từ 8-10 tấn/ha. Giá thu mua chỉ cần từ 30.000-35.000đ/kg là đã lãi hàng trăm triệu đồng/ha. Xoài  dễ trồng, chỉ cần đảm bảo khoảng cách trồng giữa các cây 6m, giữa các hàng 9m là được. Ngoài ra, với đặc điểm vỏ trái xoài dày nên rất thuận tiện trong bảo quản, vận chuyển xa, phù hợp cho xuất khẩu.

Hiện nay sản phẩm xoài Úc đã được xuất sang 6 nước và vùng lãnh thổ là Malaysia, Indonesia, Singapore, Hồng Kông, Dubai, góp phần mang lại nguồn ngoại tệ không nhỏ cho địa phương. 

 Nhành xoài trĩu quả non

Ông Phạm Huy Phúc, ở xã Cam Hiệp Bắc là một trong những hộ nông dân đầu tiên mạnh dạn phá bỏ giống xoài cũ và đầu tư trồng giống xoài mới này, đến nay đã cho thu hoạch. Hiện gia đình ông đang có 1ha xoài (tương đương200 cây). Với giá mà các chủ doanh nghiệp thu mua xoài ngay tại vườn từ 24.000-28.000 đồng/kg, ông đã thu về tới 320 triệu đồng. Ông Phúc cho biết: “Nếu trừ chi phí nhân công, thuốc sâu, phân bón, tôi vẫn lãi được 220 triệu đồng, mà trồng xoài đơn giản, dễ chăm sóc, thu hoạch cũng dễ”. Nhiều hộ nông dân từ các nơi khác đã đến nhà ông Phúc học hỏi kinh nghiệm trồng giống xoài mới này và đã được ông hướng dẫn, phổ biến cách trồng để đạt hiệu quả cao.

 Ươm cây giống mới

Hiện nay, toàn huyện Cam Lâm có khoảng 4.000 ha trồng xoài trong đó 50% là trồng xoài canh nông, tập trung nhiều nhất ở các xã: Cam Hải, Cam Đức, Cam Thành. Được biết, toàn huyện Cam Lâm có trên 800ha xoài Úc. Đây là giống xoài có sức chịu hạn tốt, kháng sâu bệnh. Trái có vỏ dày nên rất thuận tiện trong bảo quản, vận chuyển xa, phù hợp cho xuất khẩu. Xoài Cam Lâm được trồng trên rẫy hoặc trong vườn nhà. Thường thì trên rẫy nơi đấy rộng rãi là nơi trồng chủ yếu.

Nếu như Cam Lâm là “thủ phủ xoài” của tỉnh Khánh Hòa thì Cam Hải Tây là vùng trọng điểm trồng xoài của huyện với khoảng 25% tổng diện tích. Cuộc sống của người dân Cam Hải Tây đã gắn bó với cây xoài qua nhiều thế hệ.

 Cuộc sống người dân ở đây từ lâu đã gắn bó với cây xoài.

Có thể nói đây là một điển hình cho cuộc sống dựa vào xoài của người dân Cam Lâm nói riêng hay người dân Khánh Hòa nói chung. Sáng sớm, cứ vào mùa thu hoạch, người ta lại thấy các bà, các mẹ với những sọt xoài vàng ươm, thơm phức nhộn nhịp lên đường ra chợ. Vào những buổi trưa trời nắng chang chang, những gốc xoài, vườn xoài cổ thụ trở thành nơi đón gió, che chở cho ngườidân Cam Hải Tây. Những đứa trẻ sinh ra đã gắn với cây xoài, hương xoài hòa vào trong lời ru của mẹ, nên lớn lên dù có đi nơi đâu thì hình ảnh làng quê với những cánh võng đong đưa dưới gốc xoài cổ thụ đã in sâu vào trong kí ức vẫn chẳng thể nào phai nhòa. Mùi khói đốt lá xoài dưới những tán lá sum suê có thể nói đã trở thành mùi của quê nhà đối với những người lớn lên ở “vùng xoài này”. Cũng chính vì lẽ đó mà cây xoài không chỉ là nguồn sống mà còn là nét văn hóa, là biểu tượng của sự sinh sôi, nảy nở của vùng đất này.

 Võng xoài mùa hè mát rượi.

Bà Trần Thị Ấn, một gia đình nông dân đã 3 đời trồng xoài ở Cam Hải Tây cho biết, nhà bà có 20 gốc xoài, có gốc đã 70 tuổi, gọi là cây xoài “cổ”, mỗi vụ thu hoạch được chừng 2 tấn, trừ các loại chi phí vẫn còn lời 200 – 300 triệu đồng, nhờ đó mà gia đình bà đã có một cơ ngơi khang trang đầy đủ, một cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Xoài canh tân hiện nay có hiệu quả kinh tế không cao do giống thoái hóa theo thời gian, khí hậu thổ nhưỡng ngày càng khô hạn nên không phát triển tốt như trước. Một số hộ nhanh nhạy và có vốn chuyển sang trồng mới xoài Úc hoặc chiết trên gốc xoài cũ. Số còn lại chưa có điều kiện nên vẫn để vườn không trông nom chăm sóc. Đến mùa trái xoài chín vàng gốc không ai thèm lượm. Cũng chính vì xoài quá nhiều, sức tiêu thụ nội huyện không đáp ứng, mà trái xoài khi càng chín thì giá trị sẽ càng giảm đi. Giá bán một kilogram xoài xanh thường sẽ cao hơn đối với xoài chín. Khi xoài chín tới mà chưa kịp bán đi, nhiều hộ đã thu gom về làm bánh tráng xoài [bánh tráng nhưng làm bằng xoài] để giữ lâu hơn. Dần dần bánh tráng xoài trở thành món ăn chơi lúc mùa xoài qua đi. Những lúc nhiều người ta còn đem làm quà biếu tặng. Món quà quê thấm đượm nắng gió miền quê và tấm lòng người trồng xoài. Hiện nay, khi thấy nhu cầu bánh tráng xoài khá cao ở những địa phương khác, đã bắt đầu hình thành nghề làm bánh tráng xoài để bán ở các siêu thị trong các thành phố lớn, hoặc làm chút lưu vị cho những du khách quốc tế khi trở về từ Khánh Hòa. Giá bán 1 kg bánh tráng xoài ở Sài Gòn hiện nay vào khoảng 70.000đ.

 Phơi bánh tráng xoài.

 Bánh xoài sau khi đã đóng gói.

Ngoài bánh tráng xoài, từ quả xoài còn có nhiều món ngon khác có thể kể ra đây như sinh tố xoài, gỏi xoài cá khô [khô cá trê]…Còn nếu có cơ hội được hỏi một người bản địa ở đây để thưởng thức những món ăn dân dã hơn làm từ xoài thì bạn sẽ được nghe thêm như xoài bằm mắm ớt, xoài mắm đường ớt …quả thực là sẽ thú vị và không thể quên được khi một lần đặt chân đến nơi này.

 Xoài xanh mắm đường.

Có thể nói xoài và việc trồng xoài đã trở thành một biểu tượng của miền quê Cam Lâm – Khánh Hòa. Con người từ bé đến lớn già trẻ đều biết phân biệt từng loại xoài trong số hàng chục loại đang có trên địa bàn. Tuổi thơ gắn bó với xoài. Cuộc sống mưu sinh gắn liền với xoài. Làm giàu cùng từ xoài. Mặc dù còn nhiều khó khăn với điều kiện tự nhiên khô hạn nắng nóng, Cam Lâm vẫn là một nơi mang nhiều màu sắc gần gũi với hình ảnh một Khánh Hòa hiện nay. Đến với Khánh Hòa thì đừng quên ghé để tận mắt chứng kiến và lắng nghe những câu chuyện về cuộc sống với xoài nơi đây. Cũng đừng quên trực tiếp nếm thử càng nhiều vị xoài ở đây nhé!

Chuyên cung cấp các loại xoài đi cả nước liên hệ:

Anh Huy 096.171.5423 – Thị trấn Cam Đức – Cam Lâm – Khánh Hòa.

Bài viết liên quan

Thông tin tác giả

Thêm bình luận